"Học AI miễn phí, có chứng chỉ" là câu quảng cáo khóa học rất hay gặp. Nhưng "chứng chỉ" trong câu đó có thể là ba thứ khác nhau: giấy xác nhận đã học xong, huy hiệu sau một bài kiểm tra ngắn, hoặc chứng chỉ có thi và có người coi thi. Biết mình sẽ nhận loại nào giúp chọn khóa đúng với mục đích, và không trả tiền cho thứ mình hiểu sai.
Bài dựa trên trang chính thức của Microsoft, Google, Anthropic và OpenAI, đối chiếu ngày 29/09/2026. Tổ Thạo Việc không học thử hay thi thử khóa nào, và không có dữ liệu về việc nhà tuyển dụng ở Việt Nam đánh giá các chứng nhận này thế nào.
Ba loại chứng nhận
| Loại | Nghĩa là | Ví dụ |
|---|---|---|
| Giấy hoàn thành khóa | Bạn đã học hết nội dung, có thể kèm bài kiểm tra cuối | Anthropic AI Fluency, Google AI Essentials, chứng nhận lộ trình của OpenAI Academy |
| Huy hiệu | Qua một bài đánh giá ngắn trong khóa | Huy hiệu OpenAI Academy (điểm từ 80%) |
| Chứng chỉ có thi | Thi có coi thi, có điểm đạt, thường có phí | Microsoft AI-901 |
OpenAI ghi thẳng trong trang trợ giúp: huy hiệu và chứng nhận hoàn thành lộ trình của OpenAI Academy không phải chứng chỉ. Cách ghi rõ ràng này nên là chuẩn khi đọc quảng cáo của các khóa khác.
Bốn chương trình, theo trang chính thức
| Chương trình | Loại chứng nhận | Thời lượng | Ngôn ngữ | Chi phí ghi trên trang |
|---|---|---|---|---|
| Microsoft AI-901 (thay AI-900 từ 30/06/2026) | Chứng chỉ có thi qua Pearson VUE, điểm đạt 700 | Tự ôn; có tài liệu ôn và bài thi thử miễn phí | Nhiều ngôn ngữ, không có tiếng Việt | Theo quốc gia nơi thi, trang không ghi số cụ thể |
| Google AI Essentials | Chứng chỉ hoàn thành khóa, chia sẻ được | Coursera ghi dưới 10 giờ, Grow with Google ghi dưới 5 giờ | Tiếng Anh, ghi "sắp có thêm ngôn ngữ" | 49 USD/tháng sau 7 ngày dùng thử (mức ở Mỹ, Canada); có hỗ trợ tài chính |
| Anthropic Academy (ví dụ khóa AI Fluency) | Chứng nhận hoàn thành sau bài đánh giá cuối | Tùy khóa | Trang không nêu | Khóa AI Fluency ghi miễn phí |
| OpenAI Academy | Huy hiệu, chứng nhận hoàn thành lộ trình (không phải chứng chỉ) | Tự học | Trang không nêu | Miễn phí, cần tài khoản ChatGPT |
Hai trang của Google ghi thời lượng khác nhau cho cùng một khóa; tính theo mức dài hơn khi lên kế hoạch. OpenAI cũng có chương trình OpenAI Certifications công bố 09/12/2025, đang thí điểm với một số nhà tuyển dụng.
Năm câu hỏi trước khi đăng ký
- Học xong mình làm được việc gì mới? Nếu khóa không nói rõ, hoặc chỉ nói chung "hiểu AI", cân nhắc lại.
- Có bài thực hành mang về được không? Một bản mẫu câu lệnh, một quy trình, một bảng kiểm dùng ngay cho công việc thường giá trị hơn tấm giấy.
- Chứng nhận thuộc loại nào? Đọc đúng chữ trên trang: "certificate of completion", "badge" hay "certification exam".
- Tổng chi phí là bao nhiêu? Khóa "miễn phí" có thể thu phí cấp chứng chỉ hoặc tính theo tháng; khóa có thi thường có lệ phí thi.
- Học bằng ngôn ngữ nào? Phần lớn các chương trình trên là tiếng Anh; thi AI-901 không có tiếng Việt.
Cách tận dụng một khóa học
- Chọn một việc thật trước khi học, ví dụ "tóm tắt báo cáo tuần". Mỗi bài học, thử áp vào việc đó.
- Lưu lại bản thực hành, câu lệnh hiệu quả, lỗi đã gặp. Đây là thứ cho người tuyển dụng hay quản lý thấy được.
- Nếu muốn ghi chứng nhận vào hồ sơ, ghi đúng tên loại ("chứng nhận hoàn thành khóa...") thay vì gọi chung là chứng chỉ.
Kiểm trước khi trả tiền
- Đã đọc trang chính thức của nhà cung cấp, không chỉ bài quảng cáo của bên thứ ba.
- Biết rõ loại chứng nhận, chi phí học, chi phí cấp chứng nhận, lệ phí thi.
- Nếu đăng ký qua đơn vị trung gian, hỏi đó có phải đối tác chính thức không.
- Không cung cấp thông tin thẻ cho trang lạ tự nhận là "chương trình chính hãng".
Hỏi đáp
Có chứng nhận AI thì dễ xin việc hơn không?
Bài này không có bằng chứng về điều đó ở Việt Nam. Thứ dễ cho người khác thấy hơn là sản phẩm bạn làm được nhờ AI. Xem Kỹ năng giúp người đi làm dùng AI tốt hơn.
Nên bắt đầu từ khóa miễn phí nào?
Xem Tự học AI miễn phí: lộ trình 2 tuần cho danh sách nguồn miễn phí và cách sắp xếp thời gian.
AI-900 cũ còn giá trị không?
Microsoft ghi AI-900 đã ngừng thi từ 30/06/2026 và được thay bằng AI-901. Chứng chỉ đã cấp trước đó xem điều kiện trên trang Microsoft Learn.
Giới hạn của bài này
- Không học thử, thi thử; không đánh giá chất lượng nội dung khóa.
- Không có dữ liệu nhà tuyển dụng Việt Nam đánh giá các chứng nhận này.
- Giá, thời lượng, ngôn ngữ có thể đổi theo khu vực và thời điểm; đọc lại trang chính thức trước khi đăng ký.
Nguồn & lưu ý
- Microsoft Learn: Exam AI-901, cập nhật 05/08/2026
- Microsoft Learn: Exam AI-900 (đã ngừng 30/06/2026)
- Microsoft Learn: Applied Skills
- Coursera: Google AI Essentials
- Grow with Google: AI Essentials
- Anthropic Academy và khóa AI Fluency: Framework & Foundations
- OpenAI Help: OpenAI Academy courses
- OpenAI: OpenAI certificate courses, 09/12/2025
- Đối chiếu ngày 29/09/2026.
