AI (trí tuệ nhân tạo) có thể soạn bản nháp từ lời bạn giao, nhưng không biết phần nào trong đầu bạn đã chốt. Prompt là câu yêu cầu gõ vào AI. Trước khi viết prompt, hãy làm một phiếu giao việc một trang: tờ ghi ngắn để cả bạn và AI cùng có một đầu bài rõ ràng.
Phiếu chỉ cần sáu ô, đủ cho nhiều việc văn phòng.
Sáu ô để AI không phải tự lấp chỗ trống
- Việc cần làm: Viết, tóm tắt, so sánh hay sắp xếp thứ gì?
- Mục đích và người đọc: Ai sẽ dùng kết quả, dùng vào lúc nào?
- Dữ kiện đầu vào: Những thông tin nào đã có và được phép đưa vào?
- Điều phải giữ nguyên: Tên riêng, số, quy định, giọng văn hoặc câu bắt buộc.
- Điều không được tự thêm: Ví dụ giá, cam kết, thời hạn hoặc người chịu trách nhiệm chưa chốt.
- Đầu ra và người kiểm: Muốn nhận bảng hay đoạn văn; ai sẽ đọc lại trước khi gửi?
Ô trống thì ghi “chưa chốt” và yêu cầu AI hỏi lại.
Ví dụ GIẢ LẬP: từ phiếu thành prompt
Ví dụ GIẢ LẬP: trưởng nhóm cần thông báo đổi giờ họp.
| Ô phiếu | Nội dung đã chốt |
|---|---|
| Việc cần làm | Soạn tin nhắn đổi giờ họp |
| Người đọc | Nhóm dự án nội bộ |
| Dữ kiện | Họp chuyển từ 14:00 sang 15:30 ngày 30/09, tại phòng B |
| Không tự thêm | Không nêu lý do đổi lịch, không tự đặt người chủ trì |
| Đầu ra | Dưới 70 chữ, lịch sự, có yêu cầu xác nhận |
| Người kiểm | Trưởng nhóm đọc lại trước khi gửi |
Soạn tin nhắn cho nhóm dự án nội bộ để thông báo họp ngày 30/09 đổi từ 14:00 sang 15:30, vẫn ở phòng B. Chỉ dùng dữ kiện trên. Không nêu lý do đổi lịch, không thêm người chủ trì hoặc nội dung họp. Viết dưới 70 chữ, lịch sự, kết bằng lời nhờ mọi người xác nhận đã nhận thông tin. Nếu thiếu chi tiết cần thiết, hãy hỏi lại thay vì tự đoán.
Lỗi: phiếu thiếu hoặc AI vẫn tự đoán
Dấu hiệu dễ thấy là AI thêm lý do, người chủ trì hoặc cam kết chưa chốt. Coi đó là phần cần bỏ hoặc xác nhận.
Phản hồi: “Đánh dấu chi tiết không có trong phiếu. Xóa chúng và viết lại.” Nếu AI hỏi câu quan trọng, quay về phiếu để hỏi người phụ trách.
Kiểm trước khi dùng
- Mỗi ô có dữ kiện thật hay đang chứa giả định?
- Đã tách điều bắt buộc giữ nguyên với điều AI không được tự thêm chưa?
- Đầu ra có nói rõ độ dài, định dạng và người đọc không?
- Có người chịu trách nhiệm kiểm bản nháp trước khi gửi không?
Bước tiếp theo
Lần tới, điền sáu ô trước khi gõ “viết giúp tôi…”. Lưu phiếu cùng tài liệu công việc.
