AI (trí tuệ nhân tạo) có thể viết bản tóm tắt từ tài liệu, kể cả khi thiếu một phần đầu vào. Vì vậy, câu “đã đọc hết chưa?” không nên trả lời bằng cảm giác. Prompt là yêu cầu bạn gõ cho AI; hãy dùng prompt để yêu cầu nó cho biết nó đang dựa vào đâu, rồi tự đối chiếu với tệp gốc.

Chỉ đưa vào công cụ tài liệu được phép dùng. Khả năng đọc định dạng khác nhau; bài này chỉ giúp bạn kiểm bản nháp sau đó.

Năm cách phát hiện phần bị bỏ sót

  1. Yêu cầu lập danh sách đầu vào. Hỏi AI liệt kê tên tệp, tiêu đề hoặc phần đã dùng. So với danh sách bạn gửi.
  2. Yêu cầu chỉ đúng chỗ. Với kết luận quan trọng, yêu cầu nêu tệp, trang, mục hoặc dòng. Không chỉ được nghĩa là chưa đủ căn cứ.
  3. Dùng một câu hỏi đối chứng. Chọn một chi tiết bạn biết chỉ xuất hiện trong tệp quan trọng, rồi hỏi AI chi tiết đó nằm ở đâu. Không dùng chi tiết mật làm câu đố nếu không cần.
  4. So sánh phạm vi. Đếm tệp, phụ lục, tab hoặc phần đính kèm. Bản tóm tắt không nhắc phụ lục chưa chứng minh nó được đọc.
  5. Cho phép câu “không thấy”. Yêu cầu AI nói rõ khi thiếu bằng chứng, thay vì suy luận.
Sơ đồ quy trình AI gồm đầu vào, bản nháp và bước kiểm của con người
Sơ đồ minh họa; không phải ảnh chụp một công cụ cụ thể.

Ví dụ GIẢ LẬP: kiểm một bộ hồ sơ ba tệp

Ví dụ GIẢ LẬP: ba tệp “Yêu cầu”, “Báo giá”, “Phụ lục thời hạn”.

Yêu cầu có thể sao chép
Hãy tóm tắt bộ tài liệu tôi đã cung cấp. Trước bản tóm tắt, lập bảng gồm: tên tệp hoặc phần đã dùng, nội dung chính và chi tiết nào chưa đọc được hoặc chưa rõ.

Mỗi kết luận về giá, thời hạn hoặc phạm vi phải ghi kèm tên tệp và mục liên quan. Nếu không tìm thấy bằng chứng, ghi “chưa thấy trong tài liệu”, không suy đoán.

Sau đó mở “Phụ lục thời hạn” và kiểm một điều kiện trong đó. Nếu AI không chỉ được mục liên quan, đừng dùng kết luận về thời hạn.

Lỗi thường gặp và cách xử lý

Tệp ảnh quét, bảng nhiều cột, ghi chú bên lề hoặc tệp đính kèm có thể khó trích xuất. Tự mở tệp, rồi tách tệp, dùng bản chọn chữ hoặc nhập phần quan trọng nếu được phép.

Đừng gửi quá nhiều tệp mà không có danh sách kiểm. Đánh dấu tệp bắt buộc phải xuất hiện và làm lại khi dữ liệu thay đổi.

Kiểm trước khi dùng

  • Danh sách AI nêu có đủ tệp, phụ lục và tab quan trọng không?
  • Mỗi kết luận lớn có chỉ được chỗ trong nguồn không?
  • Bạn đã tự kiểm ít nhất một chi tiết đối chứng trong từng tệp quan trọng chưa?
  • AI có ghi rõ điều chưa thấy thay vì tự suy diễn không?

Bước tiếp theo

Lập danh sách tệp rồi dùng prompt. Chỉ chuyển bản tóm tắt sau khi mọi tệp bắt buộc đều có dấu vết kiểm.