Model (mô hình AI) là phần "bộ não" chạy phía sau ChatGPT, Gemini, Claude hay Copilot. Phần lớn việc văn phòng không cần đổi model; điều cần biết là khi nào chọn bản trả lời nhanh, khi nào chọn bản suy nghĩ lâu hơn, và vì sao có lúc bạn không thấy model mà người khác đang nói tới.
ChatGPT là trợ lý AI của OpenAI, Gemini của Google, Claude của Anthropic, Copilot của Microsoft. Bài này chỉ chỗ đổi model trong bốn công cụ đó theo trang hỗ trợ chính thức, đối chiếu ngày 29/09/2026, và tách bốn thứ hay bị gọi chung là "model". Tên model đổi rất nhanh, nên hãy coi các tên trong bài là ví dụ tại thời điểm đối chiếu, còn cách phân biệt thì dùng được lâu.
Bốn thứ hay bị gọi chung là "model"
Khi đồng nghiệp nói "bản mới viết báo cáo hay lắm", họ có thể đang nói về một trong bốn lớp dưới đây. Lẫn bốn lớp này là lý do phổ biến nhất khiến hai người dùng "cùng ChatGPT" mà kết quả khác nhau.
| Lớp | Là gì | Ví dụ (29/09/2026) | Ảnh hưởng tới bạn |
|---|---|---|---|
| Ứng dụng | Nơi bạn gõ yêu cầu | ChatGPT, ứng dụng Gemini, Claude, Copilot | Có tải tệp, tìm web, kết nối Gmail hay Outlook không |
| Gói | Loại tài khoản bạn dùng hoặc trả tiền | ChatGPT Free, Go, Plus; Google AI Plus, Pro; Claude Pro, Max, Team; Microsoft 365 | Model nào hiện trong bộ chọn và dùng được bao nhiêu lượt |
| Chế độ hoặc tính năng | Một cách làm việc riêng của ứng dụng | Deep Research (nghiên cứu sâu), ChatGPT Work, tìm web, tạo ảnh | Có hạn mức và cách chạy riêng; không phải là model |
| Model và mức suy nghĩ | Bộ não trả lời và mức nó cân nhắc trước khi trả lời | Gemini Flash, Pro; Claude Sonnet 5.5, Opus 5.5; ChatGPT Instant, High | Độ sâu câu trả lời, thời gian chờ, tốc độ hết lượt |
Ví dụ thực tế: OpenAI giới thiệu GPT-6 Sol và GPT-6 Luna ngày 22/09/2026, nhưng ghi rõ hai model này nằm trong ChatGPT Work (chế độ làm việc nhiều bước, cho ra tài liệu, bảng tính, slide) và Codex (công cụ lập trình), tách khỏi các model trong khung Chat thường. Nên nếu bạn mở khung chat mà không thấy GPT-6, đó không phải lỗi tài khoản: bạn đang ở một chế độ khác.
Nhãn "nhanh" và "suy nghĩ sâu" nghĩa là gì?
Mỗi hãng đặt tên khác nhau. Bảng dưới chỉ ghi điều hãng tự mô tả trong trang hỗ trợ, không phải đánh giá của AI Thạo Việc.
| Công cụ | Bạn sẽ thấy | Hãng mô tả |
|---|---|---|
| ChatGPT (khung Chat) | Các mức Instant, Medium, High, Extra High, Pro | Instant trả lời nhanh cho câu hỏi hằng ngày; Medium, High, Extra High là mức suy nghĩ tăng dần; Pro dành cho việc khó, chạy lâu hơn |
| Gemini | Flash-Lite, Flash, Pro | Flash-Lite ưu tiên tốc độ, hợp tóm tắt và lên ý tưởng; Flash cân bằng tốc độ và suy luận; Pro là model mạnh nhất, giỏi toán và lập trình phức tạp |
| Claude | Model (Sonnet, Opus...) và mức nỗ lực Low, Medium, High, Extra high, Max | Sonnet 5.5 là bản nhanh, chi phí thấp hơn, hợp việc hằng ngày có phạm vi rõ; Opus hợp việc phức tạp cần cân nhắc kỹ. Low, Medium hợp việc thường và đỡ tốn lượt; High là mặc định với phần lớn model |
| Copilot | Tùy loại tài khoản (xem mục dưới) | Bản miễn phí dùng theo năng lực sẵn có và giới hạn; thuê bao Microsoft 365 có model hàng đầu và hạn mức cao hơn |
Điểm chung đáng nhớ: suy nghĩ lâu hơn thường nghĩa là chờ lâu hơn và tốn lượt hơn. Trang hỗ trợ của Claude ghi rõ mức nỗ lực cao "mất nhiều thời gian hơn và dùng nhiều token hơn", nên bạn chạm giới hạn sử dụng nhanh hơn. Token là đơn vị chữ mà AI xử lý; bài Mô hình ngôn ngữ lớn là gì? giải thích kỹ hơn.
Chọn theo việc: nên bắt đầu ở đâu?
Gợi ý biên tập, dựa trên mô tả của nhà cung cấp; chưa phải kết quả thử. Nguyên tắc: bắt đầu bằng lựa chọn mặc định hoặc bản nhanh, chỉ nâng lên khi thấy lỗi cụ thể.
| Việc | Bắt đầu với | Nâng lên khi |
|---|---|---|
| Sửa chính tả, đổi giọng email, dịch đoạn ngắn | Mặc định hoặc bản nhanh (Instant, Flash, Sonnet ở mức nỗ lực thấp hoặc vừa) | Sai thuật ngữ của nhóm nhiều lần dù đã nhắc |
| Tóm tắt tài liệu 5 đến 10 trang thành bảng đầu việc | Mặc định | Bỏ sót ý, lẫn tên người hoặc hạn chót |
| So báo giá, đọc bảng số, kiểm công thức | Mức suy nghĩ cao hơn mặc định | Vẫn cộng sai hoặc bỏ điều kiện: lúc đó cần tự kiểm số, không chỉ đổi model |
| Phân tích nhiều tài liệu, lập kế hoạch nhiều bước | Mức suy nghĩ cao nhất gói cho phép | Việc cần tra nhiều nguồn trên web hoặc ra tệp hoàn chỉnh: cân nhắc chế độ Deep Research hoặc ChatGPT Work thay vì đổi model |
Đổi model ở đâu trong từng công cụ?
| Công cụ | Chỗ đổi (theo trang hỗ trợ) | Lưu ý |
|---|---|---|
| ChatGPT | Trong khung Chat, chọn mức (Instant, Medium, High...) ở bộ chọn của cuộc trò chuyện. Muốn sang ChatGPT Work: trên ứng dụng máy tính chọn ở góc trên bên trái; trên web và điện thoại dùng menu thả xuống ở đầu màn hình. Trong Work có thể để Mặc định hoặc chọn một model cụ thể | Với gói Plus và Pro, OpenAI ghi Instant không tự chuyển lên mức suy nghĩ cao hơn, nên việc khó phải tự chọn mức cao |
| Gemini | Trên gemini.google.com: bấm tên model ở cuối, trong ô nhập, rồi chọn model. Ứng dụng Android và iPhone có hướng dẫn riêng trên cùng trang hỗ trợ | Phải đăng nhập mới đổi được model |
| Claude | Menu model cạnh nút gửi, gồm ba phần: chọn model, mức nỗ lực và bật tắt chế độ suy nghĩ | Với Sonnet 5.5, Opus 5.5 và một số model khác, chế độ suy nghĩ luôn bật, không tắt được |
| Copilot bản cá nhân | Trang hỗ trợ hiện hành không mô tả bộ chọn model | Nếu thấy lựa chọn chế độ trong ô nhập, ghi lại tên và ngày; không suy ra đó là model gì |
| Microsoft 365 Copilot (tài khoản công ty) | Một số tác tử như Researcher có menu chọn model, gồm cả Claude | Cần giấy phép Copilot và quản trị viên cho phép model Anthropic; chỉ trên web và ứng dụng máy tính |
Vì sao bạn không thấy model người khác nói tới?
Kiểm lần lượt, dừng ở điều đầu tiên đúng với bạn:
- Khác gói. Theo OpenAI, gói Free và Go của ChatGPT không có GPT-5.6 Sol, model mặc định là GPT-5.6 Luna. Theo trang giá của Claude, gói Free không có Opus.
- Khác chế độ. Model nằm trong ChatGPT Work chứ không nằm trong khung Chat (như GPT-6 Sol, Luna nói ở trên).
- Chưa đăng nhập. Gemini chỉ cho đổi model khi đã đăng nhập.
- Tài khoản công ty bị quản trị viên giới hạn. ChatGPT Enterprise và Edu quản lý quyền dùng model trong cài đặt workspace, và model mới có thể mặc định bị tắt. Claude Enterprise cho quản trị viên giới hạn model và mức nỗ lực theo vai trò. Microsoft 365 Copilot có cài đặt riêng cho model Anthropic. Hỏi quản trị viên thay vì tự tìm cách vòng qua.
- Đang triển khai dần hoặc không có ở khu vực của bạn. ChatGPT, ứng dụng Gemini và Claude đều có Việt Nam trong danh sách khu vực hỗ trợ, nhưng Google ghi một số gói Google AI chỉ có ở một số nước, và tính năng mới thường mở dần.
- Bạn vừa hết hạn mức. OpenAI ghi khi chạm giới hạn, ChatGPT có thể tiếp tục bằng một model khác. Google ghi người có gói trả phí hết hạn mức vẫn tiếp tục được với Flash-Lite. Nghĩa là câu trả lời có thể đang đến từ một model nhẹ hơn mà bạn không để ý. Xem bài Hết lượt dùng AI giữa buổi.
Nếu cả sáu điều trên đều không đúng, có thể giao diện đã đổi; bài Làm theo hướng dẫn AI mà không thấy nút? có cách tìm tiếp.
Ghi lại năm dòng trước khi hỏi hoặc so kết quả
Khi nhờ đồng nghiệp xem giúp, báo lỗi, hoặc so kết quả với người khác, ghi đủ năm dòng này. Nhìn nhãn trên giao diện, đừng hỏi AI "bạn là model gì" rồi tin câu trả lời.
Công cụ và nền tảng: [ChatGPT / Gemini / Claude / Copilot] trên [web / ứng dụng máy tính / điện thoại] Gói: [Free / Plus / Pro / tài khoản công ty...] Chế độ: [Chat / Work / Deep Research / tìm web bật hay tắt] Model và mức: [tên hiện trên bộ chọn, ví dụ Flash hoặc High] Ngày giờ: [dd/mm/yyyy hh:mm]
Kiểm trước khi đổi model cho một việc
- Việc đó có lỗi cụ thể với lựa chọn hiện tại không (sai số, bỏ ý, sai thuật ngữ)? Nếu không, chưa cần đổi.
- Model muốn dùng có trong gói và chế độ bạn đang dùng không?
- Đổi sang mức suy nghĩ cao có làm bạn hết lượt giữa buổi không?
- Với tài khoản công ty: model đó có được quản trị viên cho phép và chính sách dữ liệu có áp dụng như nhau không?
- Muốn biết model mới có thật sự tốt hơn cho việc của mình: làm phép thử cùng đầu vào trong bài Model AI mới ra có đáng đổi không?.
Hỏi đáp
Model và gói khác nhau thế nào?
Gói là loại tài khoản bạn dùng hoặc trả tiền; model là bộ não trả lời. Gói quyết định bạn được chọn những model nào và dùng được bao nhiêu. Nâng gói không tự đổi model của bạn nếu bạn vẫn để lựa chọn nhanh. Cách chọn gói theo việc có trong bài AI miễn phí hay trả phí ở Việt Nam?.
Có nên luôn chọn model mạnh nhất không?
Không cần. Model mạnh hơn thường chờ lâu hơn và tốn lượt hơn. Với việc ngắn như sửa email, bản nhanh thường đủ; để dành mức cao cho việc có số liệu, nhiều bước hoặc nhiều tài liệu.
Vì sao câu trả lời hôm nay khác hôm qua dù tôi không đổi gì?
Có ba khả năng thường gặp: hãng đổi model mặc định, bạn hết hạn mức nên đang dùng model khác, hoặc chế độ như tìm web đang bật tắt khác nhau. Ngoài ra, AI không trả lời giống hệt nhau mỗi lần, kể cả cùng model.
Ở Việt Nam có đổi model được không?
ChatGPT, ứng dụng Gemini và Claude đều có Việt Nam trong danh sách khu vực hỗ trợ tại ngày đối chiếu. Model cụ thể nào hiện ra vẫn phụ thuộc gói, chế độ và thời điểm triển khai; cách chắc nhất là mở bộ chọn trên tài khoản của bạn.
Giới hạn của bài này
- Vị trí nút lấy từ trang hỗ trợ, chưa thử trên tài khoản ở Việt Nam; giao diện web, máy tính và điện thoại có thể khác nhau.
- Tên model đổi nhanh; bảng đúng đến ngày 29/09/2026. Các trang của Google chưa thống nhất số phiên bản Gemini nên bài dùng tên nhóm Flash-Lite, Flash, Pro.
- Chưa xác minh bộ chọn model của Copilot bản cá nhân tại thời điểm viết.
- Các hãng không công bố số lượt cụ thể cho từng gói; bài không nêu con số.
Nguồn & lưu ý
- OpenAI Help Center: GPT-5.6 and GPT-6 Pro in ChatGPT
- OpenAI Help Center: ChatGPT Work and Codex
- OpenAI Help Center: ChatGPT release notes (mục 22/09/2026)
- OpenAI: Introducing GPT-6 Sol and Luna
- OpenAI Help Center: ChatGPT Enterprise and Edu models and limits
- OpenAI Help Center: ChatGPT supported countries
- Gemini Apps Help: đổi model
- Gemini Apps Help: giới hạn sử dụng
- Gemini Apps Help: quốc gia và ngôn ngữ hỗ trợ
- Claude Help Center: Change the model, effort and thinking settings
- Claude: Pricing
- Anthropic: Claude Sonnet 5.5
- Anthropic: Claude.ai supported locations
- Microsoft Support: Changes to the Microsoft Copilot app
- Microsoft Support: Use Claude with Researcher in Microsoft 365 Copilot
- Microsoft Learn: Anthropic as an AI subprocessor for Microsoft 365 Copilot
- Đối chiếu ngày 29/09/2026. Tên model, gói và vị trí nút thay đổi thường xuyên.
