Mỗi lần mở cuộc trò chuyện mới, nhiều người lại gõ lại cùng một đoạn: tôi là ai, viết cho ai, giọng thế nào, điều gì không được làm. Cách gọn hơn là viết một trang bối cảnh, lưu ở chỗ công cụ AI đọc được mỗi lần, và rà lại theo lịch. Trang này do bạn viết và bạn giữ, khác với bộ nhớ mà công cụ tự ghi.
Bài dựa trên trang trợ giúp chính thức của Anthropic (Claude), OpenAI (ChatGPT) và Google (Gemini), đối chiếu ngày 29/09/2026. Mẫu trang và ví dụ trong bài là giả lập do Tổ Thạo Việc soạn, chưa phải kết quả thử trên tài khoản.
Trang bối cảnh khác phiếu giao việc và bộ nhớ thế nào?
| Thứ | Ai viết | Dùng cho | Khi nào đổi |
|---|---|---|---|
| Phiếu giao việc | Bạn, mỗi lần giao | Một việc cụ thể: đầu vào, đầu ra, hạn | Mỗi việc một phiếu |
| Trang bối cảnh | Bạn, một lần | Mọi việc cùng loại: vai trò, người nhận, cách viết, giới hạn | Khi công việc đổi, hoặc theo ngày rà lại |
| Bộ nhớ tự động | Công cụ tự ghi khi bạn trò chuyện | Nhắc lại chi tiết từ các lần trước | Công cụ tự cập nhật; bạn xem và xóa trong cài đặt |
Phiếu giao việc đã có bài riêng: Lập phiếu giao việc để AI không tự đoán. Trang bối cảnh nằm một tầng trên: phiếu nói "làm việc này", trang bối cảnh nói "bạn đang làm cho ai, theo luật chơi nào".
Mẫu trang bối cảnh
Ví dụ giả lập cho một nhân viên hành chính. Thay phần trong ngoặc vuông; giữ dưới một trang.
TRANG BỐI CẢNH - [Tên], cập nhật [ngày], rà lại trước [ngày + 3 tháng] 1. Vai trò: Tôi là [chức danh] tại [loại đơn vị, không cần tên thật]. Việc tôi hay nhờ AI: soạn thông báo nội bộ, tóm tắt tài liệu, viết email cho đối tác. 2. Người nhận thường gặp: - Nhân viên nội bộ: xưng "anh chị", câu ngắn, nêu rõ hạn và người liên hệ. - Đối tác: lịch sự, không dùng từ lóng, không hứa thay công ty. 3. Cách viết: tiếng Việt có dấu, mỗi đoạn tối đa 3 câu, ngày ghi dạng 05/10/2026, tiền ghi "1.500.000 đồng". 4. Dữ kiện ổn định (không đổi theo từng việc): - Giờ làm việc: [giờ]. - Kênh gửi thông báo nội bộ: [kênh]. 5. Điều chưa được làm: - Không tự thêm số liệu, tên người, hạn chót hay chính sách tôi chưa đưa. - Không viết thay quyết định của cấp trên; ghi [CẦN XÁC NHẬN] ở chỗ thiếu. - Không xử lý thông tin lương, sức khỏe, số tài khoản. 6. Khi thiếu thông tin: hỏi lại tối đa 3 câu trước khi viết.
Mục 4 chỉ ghi dữ kiện công khai trong đơn vị và ít thay đổi. Không đưa mật khẩu, dữ liệu khách hàng, lương hay số tài khoản vào trang bối cảnh.
Đặt trang bối cảnh ở đâu?
Mỗi công cụ có một chỗ để lưu hướng dẫn dùng lại. Theo trang trợ giúp của từng hãng tại ngày 29/09/2026:
| Công cụ | Chỗ lưu | Ghi chú từ trang trợ giúp |
|---|---|---|
| ChatGPT | Custom instructions (Personalization) | Có ở mọi gói, áp ngay cho mọi cuộc trò chuyện |
| ChatGPT | Projects | Có hướng dẫn và tệp riêng cho từng dự án, có thể chọn bộ nhớ chỉ trong dự án |
| Claude | Projects | Hướng dẫn dự án và tài liệu dự án; gói Free giới hạn 5 dự án; chia sẻ dự án chỉ ở gói Team, Enterprise |
| Gemini | Gems | Tạo Gem có hướng dẫn và tệp đính kèm; tài khoản cá nhân từ 13 tuổi |
Cách chọn đơn giản: nếu bạn chỉ có một loại việc, dán trang vào hướng dẫn chung của tài khoản. Nếu có nhiều loại việc với người nhận khác nhau, tạo mỗi loại một Project hoặc Gem và dán phần tương ứng vào đó.
Bộ nhớ tự động không thay được trang bối cảnh
Cả ba hãng đều có bộ nhớ tự ghi. Claude ghi nhớ theo chủ đề từ các cuộc trò chuyện, xem và xóa trong Settings, Memory; theo ghi chú phát hành ngày 25/08/2026, bộ nhớ bật sẵn với gói Free, Pro, Max và tắt sẵn với Team, Enterprise. ChatGPT có "saved memories" và "reference chat history". Gemini nhớ các cuộc trò chuyện trước với tài khoản cá nhân từ 18 tuổi.
Bộ nhớ tiện, nhưng có ba điểm khiến nó không nên là nơi duy nhất giữ bối cảnh công việc:
- Bạn không viết từng câu, nên khó biết chính xác AI đang dựa vào điều gì.
- Bộ nhớ có thể mang chi tiết của việc cũ sang việc mới, ví dụ tên một khách hàng cũ.
- Khi đổi công cụ hay đổi tài khoản, bộ nhớ không đi theo; trang bối cảnh thì copy được.
Nếu muốn một lần làm việc không dùng bộ nhớ, dùng chế độ trò chuyện tạm thời (ChatGPT) hoặc ẩn danh (Claude), hoặc tạm dừng bộ nhớ trong cài đặt.
Thử trước và sau trên một việc
Cách tự kiểm trang có giúp không, làm trong 15 phút với dữ liệu giả:
- Mở một cuộc trò chuyện không có trang bối cảnh. Gửi: "Soạn thông báo nhắc nhân viên nộp báo cáo tuần trước 17:00 thứ Sáu."
- Mở cuộc khác có trang bối cảnh (trong Project hoặc Gem). Gửi đúng câu đó.
- So hai bản theo bảng dưới, ghi công cụ, gói và ngày thử.
| Tiêu chí | Không có trang | Có trang |
|---|---|---|
| Xưng hô đúng người nhận | ||
| Ngày, giờ đúng định dạng | ||
| Có tự thêm chi tiết không được đưa | ||
| Số câu phải sửa tay |
Nếu bản có trang vẫn tự thêm chi tiết, sửa mục 5 cho cụ thể hơn thay vì viết dài thêm.
Kiểm trước khi dùng
- Trang không chứa mật khẩu, dữ liệu khách hàng, lương, số tài khoản.
- Có ngày cập nhật và ngày rà lại ở dòng đầu.
- Mục "Điều chưa được làm" viết thành câu cụ thể, không chỉ "cẩn thận".
- Biết trang đang nằm ở đâu (hướng dẫn chung, Project hay Gem) và ai xem được nếu là dự án chia sẻ.
- Đã kiểm bộ nhớ tự động của công cụ có đang ghi điều bạn không muốn giữ.
Hỏi đáp
Trang bối cảnh nên dài bao nhiêu?
Khoảng một trang. Trang dài nhiều trang dễ chứa chỉ dẫn mâu thuẫn và khó rà. Phần riêng cho từng việc để trong phiếu giao việc.
Mở cuộc trò chuyện mới thì AI có quên hết không?
Không hẳn. Nếu bộ nhớ đang bật, công cụ có thể mang thông tin từ các lần trước sang. Xem thêm Một việc một cuộc trò chuyện.
Trang bối cảnh khác kỹ năng (skill) thế nào?
Trang bối cảnh mô tả bạn và luật chơi chung. Kỹ năng mô tả cách làm một việc lặp lại theo từng bước. Xem Lưu một việc lặp lại thành kỹ năng cho AI.
Giới hạn của bài này
- Chưa chạy thử trên tài khoản; bảng "trước và sau" là khung để bạn tự điền.
- Điều kiện gói, tên mục cài đặt và độ tuổi có thể thay đổi theo hãng và khu vực.
- Trang Gemini ghi hướng dẫn đã lưu "chưa có cho mọi người" và không áp dụng với tài khoản công việc, trường học.
Nguồn & lưu ý
- Claude Help: What are projects?
- Claude Help: Release notes (mục 25/08/2026 về bộ nhớ)
- Claude Help: Memory và chat search
- OpenAI Help: Custom instructions for ChatGPT
- OpenAI Help: Memory FAQ
- OpenAI Help: Projects in ChatGPT
- Google Gemini Help: Gems
- Google Gemini Help: Lưu hướng dẫn cho Gemini
- Đối chiếu ngày 29/09/2026.
