Shop báo 300 đơn trong tháng, doanh thu theo giá niêm yết 45 triệu, mà cuối tháng không còn tiền. Thường không phải vì bán ít, mà vì con số đang nhìn là doanh thu, trong khi tiền thật sự ở lại với shop là phần còn lại sau chín khoản trừ. Bài này tách bốn con số hay bị gộp làm một, đưa mẫu ghi chín khoản cho một đơn, rồi tính thử một đơn giả lập trên sàn và cùng món đó bán tại quầy.
Ở bước này chưa cần AI. Hiểu cách tính trước thì sang bài sau, nhờ AI rà bảng đơn hàng và tìm phí bị bỏ sót, bạn mới biết AI tính đúng hay sai.
Bốn con số khác nhau
| Con số | Nghĩa | Hay bị nhầm thành |
|---|---|---|
| Doanh thu | Giá bán nhân số lượng, trước mọi khoản giảm và phí | "Tiền bán được" |
| Tiền nhận về | Số tiền thực vào tài khoản hay két sau khi sàn, đơn vị giao hàng, cổng thanh toán trừ phần của họ | "Lời" |
| Phần đóng góp của đơn | Tiền nhận về trừ giá vốn, đóng gói, chi phí hoàn hủy tính bình quân | "Lợi nhuận" |
| Lợi nhuận cả shop | Tổng phần đóng góp của mọi đơn trong tháng trừ chi phí cố định (mặt bằng, lương, điện, phần mềm) |
Báo cáo của sàn thường cho bạn doanh thu và tiền nhận về. Phần đóng góp và lợi nhuận cả shop thì bạn phải tự tính, vì chỉ bạn biết giá vốn và chi phí cố định.
Chín khoản của một đơn
Mỗi đơn, ghi đủ chín dòng. Dòng nào không có thì ghi 0, đừng bỏ trống, để sau này biết là "không có" chứ không phải "quên".
- Giá niêm yết × số lượng.
- Giảm giá do shop chịu (giảm trực tiếp, voucher của shop).
- Phần voucher đồng tài trợ do shop chịu. Ví dụ: theo chính sách mã ưu đãi của Shopee, với mã do Shopee và người bán cùng tài trợ, từ 23/05/2026 Shopee chịu 60%, người bán chịu 40%, tối đa 50.000đ mỗi sản phẩm, và phần người bán chịu được trừ thẳng trên từng đơn trước khi tiền vào số dư. Một số loại mã không áp dụng tỷ lệ này. Sàn khác có cách riêng; đọc chính sách trong tài khoản của bạn.
- Phí sàn và phí thanh toán (phí cố định, phí dịch vụ, phí xử lý giao dịch). Mỗi sàn đặt tên và cách tính khác nhau; lấy đúng số trên báo cáo đối soát của đơn.
- Phí giao hàng shop chịu (hỗ trợ giao, giao miễn phí cho khách).
- Giá vốn của hàng trong đơn.
- Đóng gói (hộp, túi, băng keo, giấy chống sốc).
- Hoàn hủy tính bình quân: tỷ lệ đơn hoàn × chi phí mỗi đơn hoàn (phí giao hai chiều, hàng hỏng không bán lại được).
- Phí khác gắn với đơn: quà tặng kèm, phí quảng cáo nếu bạn tính theo đơn.
Tiền nhận về = (1) − (2) − (3) − (4) − (5). Phần đóng góp = tiền nhận về − (6) − (7) − (8) − (9).
Ví dụ giả lập: một đơn ốp lưng trên sàn
Mọi con số dưới đây là giả lập, kể cả tỷ lệ phí sàn 13%; đó không phải biểu phí của sàn nào.
| # | Khoản | Cách tính | Số tiền |
|---|---|---|---|
| 1 | Giá niêm yết | 1 cái | 150.000 |
| 2 | Shop giảm trực tiếp | −15.000 | |
| Giá sau giảm của shop | 150.000 − 15.000 | 135.000 | |
| 3 | Voucher đồng tài trợ 20.000, shop chịu 40% | 20.000 × 40% | −8.000 |
| 4 | Phí sàn giả lập 13% trên giá sau giảm | 135.000 × 13% | −17.550 |
| 5 | Shop hỗ trợ giao | −10.000 | |
| Tiền nhận về | 135.000 − 8.000 − 17.550 − 10.000 | 99.450 | |
| 6 | Giá vốn | −62.000 | |
| 7 | Đóng gói | −3.000 | |
| 8 | Hoàn hủy bình quân | 5% × 30.000 | −1.500 |
| 9 | Phí khác | 0 | |
| Phần đóng góp | 99.450 − 62.000 − 3.000 − 1.500 | 32.950 |
Khách trả 115.000 (135.000 trừ voucher 20.000). Shop nhận về 99.450. Sau giá vốn và chi phí, đơn này đóng góp 32.950, khoảng 22% giá niêm yết.
Cùng món đó bán tại quầy, không giảm, khách trả tiền mặt hoặc chuyển khoản, túi 1.000đ: 150.000 − 62.000 − 1.000 = 87.000. Một đơn tại quầy đóng góp gần gấp ba đơn trên sàn. Điều này không có nghĩa là bỏ sàn: sàn mang tới khách mà quầy không có. Nó có nghĩa là so kênh phải so phần đóng góp, không so doanh thu.
Vì sao 300 đơn vẫn lỗ
Giả sử tháng này shop có 300 đơn như trên sàn, và chi phí cố định (mặt bằng, một nhân viên bán thời gian, điện, phần mềm) là 12.000.000đ.
| Số tiền | |
|---|---|
| Doanh thu theo giá niêm yết | 300 × 150.000 = 45.000.000 |
| Tổng phần đóng góp | 300 × 32.950 = 9.885.000 |
| Chi phí cố định | 12.000.000 |
| Lợi nhuận cả shop | −2.115.000 |
Số đơn sàn cần để hòa chi phí cố định: 12.000.000 ÷ 32.950 ≈ 364,2, tức 365 đơn. Nếu cùng tháng shop bán thêm 100 đơn tại quầy (100 × 87.000 = 8.700.000), tổng phần đóng góp lên 18.585.000 và lợi nhuận cả shop thành dương 6.585.000.
Đây là lý do "đơn tăng mà tiền không dư": nếu đơn tăng chủ yếu ở kênh có phần đóng góp thấp, hoặc tăng nhờ giảm giá sâu, doanh thu đi lên mà lợi nhuận đứng yên hoặc đi xuống.
Làm cho cửa hàng của bạn
- Chọn một món bán nhiều nhất. Chưa cần làm cả danh mục.
- Lấy một đơn thật đã đối soát xong trên mỗi kênh bạn bán. Mở chi tiết đơn trong báo cáo đối soát của sàn để lấy đúng khoản (3), (4), (5).
- Điền chín dòng vào bảng tính. Mẫu cột: Khoản | Cách tính | Số tiền | Lấy từ đâu.
- Tính phần đóng góp cho từng kênh, đặt cạnh nhau.
- Cộng chi phí cố định của tháng và tính số đơn hòa vốn.
Cột "Lấy từ đâu" quan trọng: ghi "báo cáo đối soát đơn X ngày Y" hay "ước lượng". Dòng nào là ước lượng thì biết phải kiểm lại khi có số thật.
Lỗi hay gặp khi tự tính
- Tính phí sàn trên giá niêm yết trong khi sàn tính trên giá sau giảm, hoặc ngược lại. Xem cách tính trên báo cáo của chính đơn đó.
- Trừ voucher hai lần: một lần ở giá khách trả, một lần ở tiền về. Voucher sàn tài trợ không làm giảm tiền shop nhận; chỉ phần shop chịu mới trừ.
- Quên hoàn hủy vì nghĩ "đơn hoàn thì không tính". Đơn hoàn vẫn tốn phí giao và đóng gói; chia bình quân cho các đơn giao thành công.
- Coi tiền nhận về là lời. Tiền nhận về còn chưa trừ giá vốn.
- Lấy phí ở bài viết hay video trên mạng. Phí thay đổi theo ngành hàng, chương trình, thời điểm. Số đúng là số trên báo cáo của tài khoản bạn.
Hỏi đáp
Tôi bán qua Facebook, giao COD, thì chín khoản có khác không?
Khoản (3) và (4) thường bằng 0 hoặc nhỏ (phí thu hộ của đơn vị giao hàng nếu có). Nhưng khoản (5) và (8) thường lớn hơn: phí giao shop chịu, và tỷ lệ khách không nhận hàng. Ghi đủ chín dòng vẫn đúng.
Có cần tính cho mọi đơn không?
Không. Tính cho món bán nhiều nhất trên từng kênh là đủ để biết kênh nào đóng góp bao nhiêu. Khi muốn tính cho cả bảng đơn tuần, đó là lúc nhờ AI, theo bài nhờ AI rà bảng đơn hàng.
Quán ăn bán trên ứng dụng giao đồ ăn có dùng cách này được không?
Được, nhưng bảng đối soát của ứng dụng giao đồ ăn có cách ghi riêng; xem bài đọc bảng đối soát giao đồ ăn.
Giới hạn của bài này
- Mọi con số, kể cả tỷ lệ phí 13%, là giả lập.
- Bài không thay kế toán; phần đóng góp không phải lợi nhuận theo sổ sách kế toán, chưa tính thuế.
- Chính sách voucher của Shopee được dẫn để minh họa cách đọc, có thể đổi; sàn khác có quy định riêng.
Nguồn & lưu ý
- Shopee: Chính sách chung về mã ưu đãi Shopee (thông báo 14/05/2026, áp dụng từ 23/05/2026)
- Đối chiếu ngày 02/10/2026. Phí, chính sách voucher và cách đối soát có thể đổi theo sàn, ngành hàng và thời điểm; kiểm trong kênh người bán của bạn. Không có quan hệ thương mại với sàn nào.
